We weten allemaal dat de straling in een magnetron gevaarlijk is, omdat je ermee kunt koken. Ook ligt het voor de hand dat je niet pal naast een antenne voor mobiele telefonie moet gaan staan op het dak van een gebouw. Maar hoe veel is t\u00e9 veel? <\/b><\/p>\n
In Nederland en de meeste andere westerse landen zijn de limieten voor blootstelling van burgers aan elektromagnetische straling van bv. zendmasten, mobieltjes, wifi of magnetische velden van hoogspanningslijnen en elektrische auto’s, gebaseerd op de zogeheten ICNIRP-limieten (HF<\/a>, LF<\/a>). Deze ‘International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection’ is, in tegenstelling tot wat de naam misschien suggereert, een particuliere stichting, gevestigd in M\u00fcnchen. Zij stelt wetenschappelijk onderbouwde limieten op voor EMV. Maar is er werkelijk een wetenschappelijke consensus over de bescherming die dat biedt tegen gezondheidsrisico\u2019s?<\/p>\n De conclusie van de onderzoeksjournalisten van Investigate Europe in hun artikel ‘How much is safe? Radiation authorities rely on controversial group for safety advice<\/span><\/a>‘ is niet bepaald geruststellend.<\/span> <\/i>Ze interviewden onderzoekers Nordhagen en Flydal, die in Reviews on Environmental Health<\/i> een kritisch onderzoek<\/a> publiceerden naar de ICNIRP-2020 blootstellingslimieten. Uit hun analyse blijkt dat de onderliggende verzameling literatuur van de ICNIRP-2020 voortkomt uit een netwerk van auteurs met als kern slechts 17 onderzoekers, waarvan de meesten zelf verbonden zijn aan de ICNIRP. De spreiding van 1e auteurs geeft een valse indruk van een breed draagvlak. In wetenschappelijke publicaties heb je de 1e auteur, 2e auteur enz., tot en met laatste auteur. De 1e auteur doet het schrijf- en onderzoekswerk, de laatste auteur is de ‘baas’ (bv. de professor). Het punt is dus, volgens Nordhagen en Flydal, dat de ICNIRP met veel verschillende (inwisselbare, tijdelijke) 1e auteurs werkt, onder leiding van steeds dezelfde \u2018bazen\u2019. Verder zijn bij alle metastudies (studies die vele onderliggende studies combineren) waarnaar wordt verwezen, auteurs van de ICNIRP-2020 zelf betrokken, terwijl de studies worden gepresenteerd als zijnde afkomstig van onafhankelijke commissies. Tot slot, de publicaties waarnaar wordt verwezen die niet van het auteursnetwerk van de ICNIRP zijn, worden verworpen, onterecht ge\u00efnterpreteerd als ondersteuning van de ICNIRP-2020 of zijn in werkelijkheid niet wetenschappelijk.<\/p>\n De ICNIRP-limieten zijn voornamelijk gebaseerd op acute opwarmingseffecten: meer dan 1\u02daC temperatuurverhoging van weefsel. Echter, er zijn inmiddels in honderden studies biologische effecten aangetoond zoals DNA-schade bij stralingsniveaus ver onder deze opwarmingsgrens<\/a>. Onderzoeker Starkey zocht in 2016 uit hoe het zit met de ICNIRP-limieten (‘Inaccurate official assessment of radiofrequency <\/span>safety by the Advisory Group on Non-ionising <\/span>Radiation<\/span><\/a>‘ <\/span><\/em>in<\/span> Rev. Environ. Health<\/span>). Het blijkt dat 40 studies die DNA-beschadiging aantonen simpelweg ontbreken, evenals 40 studies die laten zien dat elektromagnetische straling vrije radicalen aanmaakt in het lichaam, en 22 studies die effecten op de mannelijke vruchtbaarheid aantonen. De ICNIRP heeft dus aan \u2018cherry picking\u2019 gedaan. Verder blijkt dat de leden van de ICNIRP diverse belangenverstrengelingen en dubbelrollen hebben, en dat de financiering van de ICNIRP niet 100% duidelijk is.<\/p>\n Ook onderzoeker Hardell uit Zweden, lid van de WHO IARC-commissie, is vernietigend over de ICNIRP: \u201cConcluderend toont dit artikel aan dat de EU een 13-koppige, niet-gouvernementele particuliere organisatie, de ICNIRP, het mandaat heeft gegeven om een besluit te nemen over de RF-stralingsrichtlijnen. De ICNIRP blijkt geen deugdelijke wetenschappelijke evaluatie te maken van de schadelijke effecten van RF-straling, zoals gedocumenteerd is in het onderzoek [..] Deze organisatie produceert rapporten die het bestaan van wetenschappelijke gepubliceerde studies over de bijbehorende risico\u2019s ontkennen.\u201d <\/i>(Appeals that matter or not on a moratorium on the deployment of the fifth generation, 5G, for microwave radiation, Molecular and Clinical Oncology<\/a><\/em>)<\/p>\n De Raad van Europa, bekend van de Europese Verklaring voor de Rechten van de Mens, oordeelt in haar \u2018Advies over gezondheidsrisico\u2019s in verband met elektromagnetische velden<\/a>\u2019:<\/p>\n 29. De rapporteur benadrukt in dit verband dat het op zijn zachtst gezegd nogal merkwaardig is, dat de geldende offici\u00eble grenswaarden voor de beheersing van het effect op de gezondheid van extreem laagfrequente elektromagnetische velden en hoogfrequente golven zijn opgesteld en voorgesteld aan internationale politieke instanties (WHO, Europese Commissie, regeringen) door de ICNIRP, een NGO waarvan de oorsprong en de structuur niet bepaald duidelijk zijn, en die er bovendien van wordt verdacht nogal nauwe banden te hebben met de industrie\u00ebn waarvan de groei afhankelijk is van deze aanbevelingen voor grenswaarden voor verschillende frequenties van elektromagnetische velden. [..]<\/i><\/p>\n 30. Als de meeste regeringen en veiligheidsinstanties zich simpelweg tevreden hebben gesteld met het herhalen en overnemen van de ICNIRP-veiligheidsaanbevelingen, dan is dat in feite om twee redenen gebeurd:<\/i><\/p>\n Zie ook:<\/p>\n The ICNIRP Cartel and the 5G Mass Experiment<\/a> – Joel M. Moskowitz, Ph.D., Director of Center for Family and Community Health, School of Public Health, University of California, Berkeley<\/p>\n World Health Organization, radiofrequency radiation and health – a hard nut to crack (Review)<\/a> – Lennart Hardell, Int J Oncol. 2017 Aug; 51(2): 405\u2013413.<\/p>\n Zoals het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in haar rapport 610050007<\/a> schrijft, zijn er al tien epidemiologische studies die een verband aantonen tussen magnetische velden van hoogspanningslijnen \/ transformatoren en kinderleukemie<\/a>. Daarom publiceerde het RIVM al in 2005 een sterk verlaagde adviesblootstellingslimiet voor wonen onder hoogspanningslijnen van 400 nanoTesla. In 2017 kocht de Nederlandse overheid honderden woningen uit die onder hoogspanningslijnen stonden<\/a>. Maar wat deed de ICNIRP? In 2010 verhoogde het juist de blootstellingslimiet voor magnetische velden van 100.000 naar 200.000 nanoTesla. Daarbij werden de studies naar kinderleukemie als te zwak van de hand gewezen.<\/p>\n Zie ook Comparison of international policies on electromagnetic fields 2018 (Ministerie van VWS)<\/a><\/p>\n Welke richtlijnen dan wel gebruiken? Reeds vanaf 1992 is in Duitsland de \u2018Standaard voor Bouwbiologische Meettechniek\u2019 opgesteld door pioniers op het gebied van de zogeheten bouwbiologie, die zich richten op gezond bouwen en leven. In 2015 is deze richtlijn nog verder aangescherpt. De SBM-2015 is opgesteld aan de hand van ervaringen van mensen. Je kunt het zien als \u2018benchmark\u2019, een richtlijn die strevenswaardig is vanuit het oogpunt van gezondheid in plaats van industrie. De SBM-2015 is ontstaan uit vele tienduizenden metingen, internationaal wetenschappelijk onderzoek, en meer dan 25 jaar praktijkervaring van (reguliere en alternatieve) artsen en pati\u00ebnten. De SBM-2015 is een richtlijn die (nog) niet door de overheid is geaccepteerd, en heeft dus geen wettelijke status. De op de ICNIRP-2020 gebaseerde Nederlandse blootstellingslimieten liggen ettelijke duizenden malen hoger.<\/p>\n Download SBM-2015 richtlijnen (Engels)<\/a><\/p>\n Download SBM-2015 Instructions and Additions<\/a><\/p>\n Download BUILDING BIOLOGY STANDARD – Its Story and History<\/a><\/p>\n Deze SBM-richtlijn wordt aangeraden door de Oostenrijkse \u00c4rtztekammer (\u00d6\u00c4K)<\/a> <\/strong>“ongeacht de veel hogere officiele ICNIRP blootstellingslimieten voor directe effecten”<\/em>. De \u00d6\u00c4K vertegenwoordigt wettelijk de beroeps-, sociale- en economische belangen van alle Oostenrijkse artsen. Zie de O\u00c4K-richtlijn van 2012 voor de diagnose en behandeling van gezondheidsproblemen en ziektes die gerelateerd zijn aan elektromagnetische straling<\/a><\/strong> (blz. 9). De Oostenrijkse Artsenkamer heeft tevens samen met de telecom-industrie en met \u00e9\u00e9n van de grootste zorgverzekeraars (AUVA)<\/a> een richtlijn<\/a> opgesteld voor het plaatsen van zend-installaties.<\/p>\n We moeten beslissen of de blootstelling aan elektromagnetische velden moet worden getoetst aan de offici\u00eble (en torenhoge) ICNIRP-2020, of dat voorzorgsrichtlijnen zoals SBM-2015 in acht moeten worden genomen. In gevallen waarin mensen bezorgd zijn of zelfs gezondheidsproblemen hebben, biedt louter geruststelling op basis van ICNIRP-2020 geen antwoord.<\/p>\n In onderstaande tabel is te zien wat de verschillen zijn tussen de overheidsnormen en de bouwbiologische richtlijnen.<\/p>\n [Volt per meter (V\/m)]<\/td>\n [nanoTesla (nT)]<\/td>\n [microWatt per vierkante meter (\u00b5W\/m\u00b2)]<\/td>\n<\/tr>\nICNIRP-limieten voor EMV: verzameling literatuur onder controle van 17 auteurs<\/h2>\n
Cruciale wetenschappelijke studies ontbreken in ICNIRP-2020<\/h3>\n
\u200bKritiek Raad van Europa op de ICNIRP<\/h3>\n
\n
Steeds meer onderzoek toont verband aan tussen kinderleukemie en hoogspanningslijnen – maar ICNIRP verhoogt de limieten<\/h3>\n
SBM: bouwbiologische EMV-richtlijnen, gebaseerd op ervaringen van mensen<\/h2>\n
\u200bOndersteund door artsen<\/h3>\n
\u200bWat te doen?<\/h2>\n
\n\n
\n <\/td>\n Laagfrequent elektrisch wisselveld<\/strong><\/p>\n Laagfrequent magnetisch wisselveld<\/strong><\/p>\n Hoogfrequent elektromagnetisch wisselveld<\/strong><\/p>\n \n SBM<\/strong> Streefwaarde<\/td>\n <1<\/td>\n <20<\/td>\n <0,1<\/td>\n<\/tr>\n \n SBM<\/strong> Zwakke afwijking<\/td>\n 1-5<\/td>\n 20-100<\/td>\n 0,1-10<\/td>\n<\/tr>\n \n SBM<\/strong> Sterke afwijking<\/td>\n 5-50<\/td>\n 100-500<\/td>\n 10-1000<\/td>\n<\/tr>\n \n SBM<\/strong> Extreme afwijking<\/td>\n >50<\/td>\n >500<\/td>\n >1000<\/td>\n<\/tr>\n \n ICNIRP<\/strong><\/td>\n 5000<\/td>\n 200.000<\/td>\n 2-10 Miljoen<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n