SAR-waarden over veilig gebruik van mobiele telefoons kloppen voor geen (milli)meter

SAR-waarden over veilig gebruik van mobiele telefoons kloppen voor geen (milli)meter

Zelfs fabrikanten waarschuwen tegen straling van mobiele telefoons.

In het menu van je mobiele telefoon staat ergens, goed verborgen, een veiligheidswaarschuwing. De fabrikant raadt het af om een telefoon tegen het lichaam te dragen en deze niet tegen het oor te houden… Wacht even, het gaat om een mobieltje. Draag je die niet in je zak en moeten we nu allemaal handsfree gaan bellen?

In de handleiding van draadloze apparaten leggen fabrikanten uit hoe je voorkomt dat je de wettelijke veiligheidsnormen voor elektromagnetische (EM) straling overschrijdt. Waar het op neerkomt: draag het apparaat niet op je lichaam en gebruik als het kan een luidspreker of de handsfree functie.

Deze weinig bekende waarschuwingen staan ‘verborgen’ in de handleiding of ergens in het menu van je telefoon, tablet of laptop. Zelfs bij speelgoed met wifi vind je de waarschuwing terug.

Bij de iPhone staat er: “Om de blootstelling aan EM-straling te verminderen, gebruikt u een handsfree optie, zoals een luidspreker of headset. Draag de iPhone ten minste 5 millimeter van uw lichaam om te zorgen dat de blootstellingsniveaus op of onder de geteste niveaus blijven.”

Ai, dat wordt lastig voor de meeste mensen. Want bijna iedereen draagt z’n telefoon in z’n zak en telefoneert met de telefoon tegen z’n oor. Wat kunnen hier de gevolgen van zijn? En hoe kun je tóch veilig bellen en internetten zónder de stralingslimiet te overschrijden?

Stralingslimieten gaan niet over echte mensen…

Je kunt telefoons onderling vergelijken aan de hand van hun SAR-waarden. Deze Specific Absorption Rate geeft aan hoeveel straling (Watt) het lichaam absorbeert.

In Europa mag de SAR-waarde niet hoger mag zijn dan 2 Watt per kilo.

Laten we eens kijken naar de iPhone 4. Deze heeft een gepubliceerde SAR-waarde van 0,93 W/kg. Dat betekent dat 1 kilo menselijk weefsel 0,93 Watt elektromagnetische straling zal absorberen.

Maar je kunt eigenlijk niet van 1 kg menselijk weefsel spreken.

Bij SAR-testen maken fabrikanten gebruik van een dummy. Een pop ter grootte van een flinke volwassen man (188 cm, 100 kilo), genaamd Sam. Een echte naam is het niet: SAM staat voor Specific Anthropomorphic Mannequin.

Het is een eigenaardige mannequin. Want deze man is groter dan 97% van de Amerikaanse bevolking. Dat betekent dat de SAR-tests dus eigenlijk maar voor 3% van de bevolking kloppen.

Bij een gelijke straling absorbeert een groter lichaam minder straling per kilo. Klinkt logisch hè? Dus vooral kinderen absorberen veel meer straling dan de SAR-waarde aangeeft.

Afbeelding: Relatief grotere absorptie in sneller groeiend hersenweefsel van kinderen

Het Internationaal agentschap voor het onderzoek naar kanker concludeert in deze afbeelding dat bij opgroeiende kinderen:

  • de stralingsabsorptie in de hersenen 2 keer hoger ligt dan bij volwassenen;
  • in het beenmerg van de schedel deze absorptie zelfs 10 keer hoger ligt.

De testdummy houdt z’n telefoon niet tegen zijn oor…

Een mobiele telefoon is ontworpen om tegen het oor te houden. Ik weet niet waar jij je telefoon bewaart, maar de meeste mensen hebben ‘m in hun zak. Ja, dus in direct contact met hun lichaam. En dat geldt ook voor de kinderen in dit filmpje.


Het verhaal wordt nog vreemder als je weet dat fabrikanten van mobiele telefoon niet verplicht zijn om telefoons te testen in contact met SAM, de dummy.

Zo heeft Apple bijvoorbeeld de iPhone 5 op 10 mm afstand van het hoofd van de dummy gehouden tijdens de metingen. Wat is nu 10mm, denk je misschien. Maar voor de stralingsblootstelling maakt die ene centimeter (10 mm = 1 cm) een significant verschil.

SAR-waarden zijn ronduit misleidend

Dat is de enige conclusie die je kunt trekken, en wij vinden dat verontrustend. Vooral omdat de waarschuwingen niet zo bekend zijn. Want wat is er samengevat mis met de SAR-waarden?

  1. Dé SAR-waarde bestaat niet omdat verschillende soorten weefsel verschillende niveaus van dichtheid en geleidbaarheid hebben;
  2. De stralingslimieten worden berekend aan de hand van een pop;
  3. Omdat de SAR-waarde gaat om de straling per kilo, zou deze pop de grootte moeten hebben van een ‘gemiddelde mens’. Maar de dummy is groter dan 97% van de bevolking.
  4. Bij de metingen zijn fabrikanten niet verplicht om een apparaat tegen het lichaam te houden.

En dan is er nóg een reden waarom de SAR-waarden misleidend zijn: fabrikanten mogen hun eigen telefoons testen. Hoe betrouwbaar zijn de uitkomsten dan?

In 2015 nam de Franse overheid de proef op de som. Bij een test van honderden telefoons lag bij 9 van de 10 telefoons de SAR-waarde boven het door de fabrikant vermelde stralingsniveau. De Phonegate Alert organisatie kaart deze misstanden aan.

Download hier de Phonegate informatiefolder.

We hebben natuurlijk niet alleen te maken met straling van mobiele telefoons. Neem de SAR-waarde voor laptops, printers, routers en tablets. Op 20 cm van het apparaat moet deze waarde lager liggen dan 2 Watt per kilo.

Maar… de straling neemt af met het kwadraat van de afstand. Dus op een kwart van de afstand neemt de straling 16 keer toe. En heb je de laptop op schoot, dus op minder dan een inch afstand, kan de straling 100 keer hoger liggen dan de vermelde SAR-waarde.

De Nederlandse overheid gaat uit van 20 jaar oude stralingslimieten

Het verhaal wordt er niet beter op als je kijkt naar de stralingslimieten die worden aangehouden. Er is geen onderzoek dat ‘een veilig niveau’ van elektromagnetische straling onderbouwt. Onderzoek toont aan dat er al schade kan optreden bij niveaus ver onder de veiligheidslimieten die de Nederlandse overheid heeft vastgesteld. Elk land stelt z’n eigen richtlijnen op, en een aantal landen hebben uit voorzorg lagere blootstellingsnormen.

Zo heeft bijvoorbeeld een groots opgezette rattenstudie in de VS heeft het kankerrisico recent bevestigd. Veel andere onderzoeken waarschuwen voor de gevolgen van EM-straling voor het DNA, de vruchtbaarheid en gezondheidsrisico’s voor kinderen.

Wij raden aan om de blootstellingen veel verder te beperken.

Hieronder enkele voorbeelden van waarschuwingen tegen radiofrequente straling (RF) uit de handleidingen van mobiele telefoons en andere draadloze apparaten.

NB: radiofrequentiestraling en elektromagnetische straling zijn hetzelfde.

Op de pagina van Environmental Health Trust vind je een complete lijst met waarschuwingen uit de handleidingen van mobiele apparaten.

Hoe kun je de stralingsblootstelling beperken?

Wij raden het aan om jezelf en je gezin te beschermen tegen straling van mobiele telefoons en andere bronnen van schadelijke elektromagnetische straling. Je kunt daarvoor onder andere de volgende voorzorgsmaatregelen nemen:

  • Draag je mobiele telefoon niet op je lichaam.
  • Wanneer je je mobiele telefoon gebruikt, gebruik dan de ingebouwde luidspreker of een stralingsarme headset.
  • Verminder je mobiele telefoongebruik. Gebruik een vaste telefoon of telefoons met VoIP-software. Deze kun je gebruiken terwijl verbonden met het internet via een bekabelde verbinding of een stralingsarme eco-dect telefoon.
  • Leg je tablet op tafel en niet op je schoot. Let op: een iPad geeft niet alleen wifi-straling af maar ook continu een laagfrequent magnetisch veld. Wil je stralingsarm op je iPad werken, schaf dan een iPad/iPhone bekabelde adapter aan (zie afbeelding).
  • Sluit je desktop computer via een bekabelde ethernet-verbinding aan op het internet en zorg dat je je desktop in vliegtuigmodus zet. Kies voor bekabelde toetsenborden, muizen, spelsystemen en printers.
  • Zet je wifi zoveel mogelijk uit. Vooral ’s nachts is het niet nodig je modem aan te laten staan. Heb je echt wifi nodig, kies dan bijvoorbeeld voor de JRS stralingsarme eco-wifi.

Je ziet hoe je zelf de straling kunt verminderen en dat een SAR-waarde niet je veiligheid garandeert.

Zie ook: 10 tips voor minder schadelijke straling van smartphone, wifi en iPad

Deel dit bericht